Z czego składa się szkoła samby?

Karnawał za pasem, już wkrótce w mediach pojawią się relacje z Sambodromu w Rio de Janeiro. Przyjrzyjmy się elementom przemarszu szkół samby, żeby lepiej zrozumieć to, co będziemy oglądać na ekranie.

Rywalizacja

Zajmiemy się analizą konkursu w Rio, chociaż swoje przemarsze szkół samby mają też inne brazylijskie miasta, chociażby São Paulo. W Rio rywalizacja na Sambodromie odbywa się od 1984 roku, kiedy to obiekt oddano do użytku. Wcześniej szkoły defilowały na ulicach miasta. Szkoły podzielone są na grupy, a ich struktura przypomina ligi w piłce nożnej. Ekstraklasa to Grupo Especial (Grupa Specjalna), składająca się z 12 najlepszych szkół. Dalej są niższe serie A-E. Tylko Grupa Specjalna oraz Seria A prezentują się na Sambodromie, inne szkoły muszą zadowolić się specjalnie przystosowaną do przemarszu ulicą Intendente Magalhães.

Szkoły z Grupy Specjalnej występują w niedzielę i poniedziałek przed Popielcem, podzielone na 2 grupy po 6 szkół. To ich rywalizację śledzi się z zapartym tchem, a po zakończeniu konkursu sędziowie oceniają występ – przyznawanie ocen można oglądać w telewizji i w internecie, a ocenianych jest wiele elementów przemarszu. Szkoła z najmniejszą liczbą punktów spada do Serii A. Sześć najlepiej ocenionych szkół paraduje jeszcze raz, w pierwszą sobotę Wielkiego Postu w tzw. desfile das campeãs (przemarszu mistrzów, a dokładniej mistrzyń). Najwięcej tytułów mistrzowskich w historii zdobyła szkoła Portela (22), na kolejnych miejscach są: Mangueira (19) i Beija Flor (13).

Elementy

Chociaż cały przemarsz szkół samby robi oszałamiające wrażenie i można zagubić się w feeri barw, ogłuszających dźwięków samby, pięknych ludzi i imprezowej atmosfery, to jednak każda część spektaklu jest szczegółowo rozplanowana. Jeśli wkradnie się chaos, można za to stracić punkty. Każda szkoła samby składa się z obowiązkowych elementów, które muszą być dopracowane do najdrobniejszego szczegółu i większość z nich podlega surowej ocenie sędziów. Zanim szkoła wyruszy na trasę przemarszu, odbywa się zgrupowanie (concentração), podczas którego tysiące uczestników przygotowują się, ustawiają na swoich miejscach i są zazwyczaj motywowani i zagrzewani do tego, aby dali z siebie wszystko podczas występu.

Schemat przemarszu szkoły samby wygląda tak:

  • Comissão de frente – grupa otwierająca pochód, składa się z 10-15 tancerzy, ich zadanie to prezentacja szkoły, zrobienie dobrego pierwszego wrażenia i nawiązanie kontaktu z publicznością.
  • Abre-alas – na początku tej sekcji jedzie wielka ozdobiona w fantazyjny sposób ciężarówka, na której może znajdować się logo szkoły. Za nią podąża kilka grup tematycznych wraz z osobnymi samochodami (carros alegóricos), wszystkie nawiązujące do tematu przewodniego występu (enredo). Na platformach umieszczonych na samochodach oraz obok nich zobaczymy tancerzy, którzy swoim tańcem i strojami opowiadają historię z motywu przewodniego. Przeważnie szkoła wystawia od 5 do 8 alas. Czasami platformy są tak olbrzymie i rozbudowane, że ciężko wprawić je w ruch, zwłaszcza że nie można do tego celu używać zwierząt. Carros alegóricos napędzane są siłą ludzkich mięśni. Jeśli chcecie wystąpić podczas karnawału na Sambodromie i wykupicie miejsce w pochodzie, prawdopodobnie traficie do tej części. Zajmując mniej eksponowane miejsca nie trzeba nawet dobrze tańczyć samby, ale na pewno trzeba robić dobre wrażenie, żeby szkoła nie straciła punktów. Kilka tancerek z Polski występowało już na platformach carros alegóricos i one z pewnością musiały wykazać się czymś więcej niż entuzjazmem. Wywiad z Klaudią Łucyk, która występowała w szkole Mocidade TUTAJ. A na poniższym filmiku można podziwiać samochód szkoły Beija Flor de Nilópolis z 2017 roku.
  • Mestre-sala i porta-bandeira – para tancerzy, która prezentuje sztandar szkoły. Sztandar niesie tancerka i nie wolno jej dotknąć nim ziemi. Ponieważ tancerzy jest tylko dwójka, są bardzo wyeksponowani, ich samba musi zatem być idealna i muszą nienagannie się prezentować. Noszą bogato zdobione stroje, suknia tancerki może ważyć nawet 40 kilogramów. Mestre-sala i porta-bandeira stanowią jeden z ważniejszych elementów przemarszu. Niżej tancerze ze szkoły Salgueiro, występ z 2016 roku.
  • Ala das crianças – w tej nieobowiązkowej części, prezentują się dzieci
  • Madrinha (rainha) de bateria – niektóre szkoły mają swoją królową, czyli oszałamiającą tancerkę, na której skupiają się oczy widzów. Czasem jest to aktorka, modelka czy inna celebrytka. Królowa tańczy przed orkiestrą. Więcej o tej postaci TUTAJ. W filmie niżej Bianca Monteiro rainha szkoły Portela z 2017 roku
  • Bateria – orkiestra składająca się z 250-350 perkusistów, którzy dyktują rytm melodii (samba enredo), a przewodzi im dyrygent zwany mestre (mistrz). Za muzykami maszerują wokaliści, często rozmieszczeni na platformie ciężarówki.
  • Ala dos passistas – w tej części prezentują się najlepsi tancerze szkoły, przeważnie w liczbie 15-20 osób. Poza tym, że fantastycznie tańczą, mają do spełnienia jeszcze jedną rolę, a mianowicie wypełniają miejsce pomiędzy orkiestrą a kolejną grupą tancerzy, którą jest…
  • Ala das baianas – grupa kobiet (mężczyźni nie mają tu wstępu) w strojach stylizowanych na suknie prosto z Bahia. Zazwyczaj są to starsze kobiety, cieszące się respektem w szkole. Ich taniec to rytmiczne obracanie się, a dzięki szerokim spódnicom, typowym dla Bahia, wygląda to wszystko niezwykle malowniczo. W poniższym filmie występ baianas – wyobrażasz sobie swoją babcię w takim rytmie? 🙂
  • Velha guarda – ostatni element przemarszu stanowią seniorzy szkoły samby, przeważnie panowie. Ta część nie jest oceniana przez sędziów.

Na końcu pochodu jedzie ciężarówka z drugoplanowymi śpiewakami oraz bardzo ważną postacią intérprete/puxador, który pilnuje, żeby szkoła zmieściła się z przemarszem w wyznaczonym czasie.  

Punktacja obejmuje następujące elementy:

  • Bateria – orkiestra musi być idealnia zgrana, bez żadnej fałszywej nuty
  • Samba-enredo – linia melodyczna musi się komponować z tekstem i pasować do całości tematu przewodniego, z jakim szkoła występuje
  • Śpiewacy oraz intérprete z końca pochodu
  • Synchronizacja alas i ciężarówek (carros alegóricos)
  • Enredo (motyw przewodni, opowieść) – musi być jasny i zrozumiały
  • Zgranie całego przemarszu, harmonijny i spójny występ, brak przerw pomiędzy grupami (alas)
  • Stroje, ozdoby i rekwizyty – oceniana jest kreatywność i wykonanie oraz to, czy pasują do tematu przewodniego
  • Comissão de frente – prezentacja szkoły i kontakt z publicznością
  • Mestre-sala i porta-bandeira – muszą być idealnie zgrani z rytmem samby, a ich stroje pasować do całości

2 komentarze

  • Najpiękniejszy i najwiekszy karnawał na świecie. Byliśmy w niedziele 11.02.18. Szkoły przygotowują się cały rok i naprawdę dają z siebie całą energię. Te platformy, stroje i świecidełka robią całą atmosferę. A sambe czujesz w sercu. Niezapomniane wrażenia.

  • Ja co prawda jeszcze nie bylam na Karnawale ale odwiedzilam wiele Szkol Samby w Rio.Dla osob ktore chca poznac Karnawal „od kuchni”polecam final Samby Enredo Jest to cudowna impreza w ktorej jest malo turystowi warto odwiedzic rozne Szkoly Samby ,nie tylko te gdzie chodza turysci.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *